วัตถุประสงค์ ความจำเป็นที่จะต้องให้อาหารสายยางแก่ผู้ป่วย การตัดสินใจให้อาหารทางสายยาง (Enteral Nutrition) มักเกิดขึ้นเมื่อผู้ป่วย "ไม่สามารถรับประทานอาหารทางปากได้เพียงพอ" หรือ "มีภาวะที่ไม่ปลอดภัยต่อการกลืน" ซึ่งวัตถุประสงค์และความจำเป็นหลักมีดังนี้ครับ
1. เพื่อป้องกันและแก้ไขภาวะขาดสารอาหาร (Prevention of Malnutrition)
นี่คือวัตถุประสงค์ที่สำคัญที่สุด เพราะเมื่อร่างกายขาดสารอาหาร ระบบต่างๆ จะล้มเหลวตามมา
รักษาพลังงาน: เพื่อให้ร่างกายมีแรงเพียงพอในการหายใจและการทำงานของหัวใจ
คงมวลกล้ามเนื้อ: ป้องกันไม่ให้ร่างกายดึงโปรตีนจากกล้ามเนื้อมาใช้เป็นพลังงาน ซึ่งจะทำให้แขนขาลีบและอ่อนแรงลง
2. เพื่อเพิ่มภูมิต้านทานและซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ
การหายของแผล: ผู้ป่วยที่ขาดโปรตีน แผลผ่าตัดหรือแผลกดทับจะหายยากมาก การให้อาหารทางสายยางจะช่วยส่งโปรตีนไปซ่อมแซมเนื้อเยื่อโดยตรง
ระบบภูมิคุ้มกัน: สารอาหารที่ครบถ้วนช่วยให้เม็ดเลือดขาวแข็งแรง ลดความเสี่ยงในการติดเชื้อในกระแสเลือดหรือปอดอักเสบ
3. เพื่อความปลอดภัยและป้องกันการสำลัก (Aspiration Prevention)
ในผู้ป่วยที่มีปัญหาการกลืน เช่น อัมพฤกษ์ อัมพาต หรือโรคทางระบบประสาท
ป้องกันปอดอักเสบ: หากฝืนให้ทานทางปาก อาหารอาจหลุดเข้าหลอดลมทำให้ปอดติดเชื้อ (Aspiration Pneumonia) ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตที่พบบ่อย
ความปลอดภัยในการได้รับยา: สายยางยังใช้สำหรับให้ยาในผู้ป่วยที่ไม่สามารถกลืนยาเม็ดได้
4. เพื่อรักษาการทำงานของระบบทางเดินอาหาร (Maintaining Gut Integrity)
การให้อาหารผ่านลำไส้ (แม้เพียงเล็กน้อย) ดีกว่าการให้สารอาหารทางหลอดเลือดดำเพียงอย่างเดียว
ป้องกันลำไส้ฝ่อ: การมีอาหารผ่านจะช่วยกระตุ้นให้เซลล์ลำไส้ทำงานและมีเลือดมาเลี้ยง
ป้องกันแบคทีเรียย้ายที่: หากลำไส้ไม่ได้ทำงานเป็นเวลานาน แบคทีเรียในลำไส้อาจหลุดเข้าสู่กระแสเลือดได้ง่ายขึ้น
5. ความจำเป็นในกลุ่มผู้ป่วยเฉพาะโรค
ผู้ป่วยมะเร็ง: ที่ได้รับเคมีบำบัดจนคลื่นไส้ ทานไม่ได้ หรือมะเร็งบริเวณช่องปากและลำคอ
ผู้ป่วยวิกฤต (ICU): ที่ต้องใส่เครื่องช่วยหายใจและไม่สามารถเคี้ยวอาหารเองได้
ผู้ป่วยที่มีภาวะซึมเศร้าหรือปฏิเสธอาหาร: ในกรณีที่มีความเสี่ยงต่อชีวิต
สรุปความจำเป็น
การให้อาหารทางสายยางไม่ใช่เพียงการทำให้อิ่มท้อง แต่เป็น "การรักษาทางการแพทย์" รูปแบบหนึ่งที่ช่วยประคับประคองอวัยวะทุกส่วนให้ทำงานต่อไปได้ และลดอัตราการเสียชีวิตจากการขาดสารอาหารครับ
